Over de wet DBA is al veel geschreven en gezegd. Misschien iets teveel? Mogelijk. Maar dit verhaal raakt het bestaan van té veel mensen. Verhaal? Ja, een taalspel met grote gevolgen. Maar met DBA kunnen instanties toch de schijnzelfstandigheid bij ZZP-ers beter tegengaan en deze groep beschermen tegen kwaadwillende bedrijven? Mooi streven, maar klopt het allemaal wel? Even terug naar de basis. Waar gaat het over?

Schijnzelfstandigheid… wat was dat ook alweer?

Al jarenlang houden we vast aan een concept van zelfstandigheid dat op drie pijlers rust:

1.     Je krijgt geld voor je werk: eigenlijk een non-issue, want iedereen wil geld voor werk. Uitzonderingen daargelaten, maar dan noemen we dat vrijwilligerswerk en dat is dus wat anders.

2.     Geen verplichte persoonlijke arbeid: als ZZP-er moet je vervangbaar zijn. Ben je verplicht om het werk persoonlijk uit te voeren, dan heb je een probleem, want dan zou je wel eens schijnzelfstandig kunnen zijn.

3.     Geen gezagsverhouding: als ZZP-er bepaal je zelf hoe en wanneer je je werk doet. Kun je dit niet zelf bepalen, dan is er een gezagsverhouding en mag je jezelf geen ZZP-er noemen.

De winterschilder

Goed, nou de praktijk. Stel je bent een winterschilder en je moet bij iemand een klus klaren.  Voor deze klus krijg je natuurlijk een gepaste vergoeding (vraag-aanbod). Als ZZP-er maak jij een deal met de opdrachtgever. Verwacht de opdrachtgever dan dat je de arbeid zelf komt doen? Jazeker! De opdrachtgever heeft uit een groot aanbod voor jou gekozen en niet voor iemand anders. Afspraak = afspraak. En daar moet ook een winterschilder zich aan houden.

Bemoeit de opdrachtgever zich met hoe en wanneer jij je werk als winterschilder doet? Absoluut! De opdrachtgever bepaalt welke kleur geverfd wordt, wanneer dat gebeurt, hoe laat je mag beginnen en ook hoe lang het mag duren. Sterker nog: als je te lang broodjes zit te eten, dan is de kans groot dat iemand daar iets van zegt. Ben je dan een schijnzelfstandige?

ZZP zet het gedeeld begrip over schijnzelfstandigheid onder druk

Wat voor de winterschilder opgaat, geldt ook voor de meeste andere ZZP-ers. Zijn al die ZZP-ers dan schijnzelfstandigen? Natuurlijk niet. Lagen zaken vroeger dan anders? Ging die vlieger ooit op? Ik denk van niet. Waar ligt dan de crux? De schijnzelfstandigheid is een verhaal – gebaseerd op het idee van wat een arbeidsrelatie is – dat we onszelf jarenlang hebben kunnen voorhouden. Een verhaal om ergens grenzen te kunnen trekken. Een manier om gedeeld begrip te krijgen over waarom die grenzen “nodig” zouden zijn. Nu het aantal ZZP-ers de laatste tien jaar enorm is toegenomen, kunnen we dit verhaal niet meer volhouden. Het gedeelde begrip komt onder druk te staan door de gevolgen voor zovelen die zonder werk aan de kant worden gezet. Funest! Én onnodig. Het is “maar” een taalkundige en kunstmatige grens. Laat het los! En kom zo snel mogelijk met een oplossing want veel ZZP-ers redden het anders niet.

 

Lees ook:

Wat werkt beter? Pre-suasion of Story?
Je houdt jezelf voor de gek!
Waarom angst meestal niet werkt
Nicole Mommertz is communicatiespecialist Marcom, Klantcom & Social Media