Het is weer smullen geblazen! De verkiezingen zijn begonnen. De komende tijd is het weer genieten van de alleraardigste oneliners en stukjes proza. En natuurlijk framing: beeldspraak die zich gelijk in je onderbuik nestelt, het ratio uitschakelt en emotionele registers opentrekt. Óók als je het weet, je stinkt er toch meestal in. Het jammere is alleen dat als het onhandig wordt ingezet, het helemaal verkeerd kan uitpakken.

Twee schoolvoorbeelden van hoe het niet moet.

Calimerocomplex

“We maken de SP groot en Rutte klein”, zo schalde het van de SP tribune afgelopen weekend. En aan wie doet dat meteen denken? Juistja: Calimero! Jeweetwel dat kleine vogeltje dat zich doorlopend in zijn onmacht wentelt. En dat is een bar slechte onderhandelingspositie. Met een Calimerocomplex ben je op voorhand de underdog. Als je je onmacht etaleert, hoe wil je dan nog de kiezer overtuigen?

Morele revolutie

Waar de SP zich stampvoetend boos maakt over de oneerlijkheid in deze wereld, begint het CDA een kruistocht en roept op tot “morele revolutie. Ook afgelopen weekend. Goed, we zijn gewend aan begrippen als waarden- en normenverval. Dat past bij het CDA. Maar je kunt je afvragen of de nogal behoudende achterban van het CDA zich echt aangesproken voelt door het woord revolutie. En wie wil er nou moraalridder zijn? Of met moraalridders regeren?

Voel je ‘m? Ik frame hier ook. In beide gevallen.

Framing voedt onze hokjesgeest

Framing maakt gebruik van beelden die diep in de (dominante) cultuur zijn geworteld. Doordat de beelden meteen emotie oproepen zijn frames vaak sterker dan feiten. We framen allemaal. En dat dagelijks. Daardoor doet het ook niet vreemd aan. We slikken het vaak als zoete koek. Hoe?

Ons brein verwerkt informatie op een vergelijkbare manier. We krijgen dagelijks zo vreselijk veel informatie binnen, dat deze zonder filter niet te verwerken is. De thalamus in ons brein filtert alle verbale en visuele informatie en laat alleen dat door wat belangrijk voor ons is. Is het informatie die ons bekend voorkomt, dan komt het in het passende hokje terecht. Missende informatie vult ons brein gewoon aan op basis van eerder gedane ervaringen en zaken die we met de opvoeding meegekregen hebben.

Zo wordt onze hokjesgeest continu bevestigd en aangevuld. Daar houden we als mensen kennelijk van. Er is dan ook niets mis mee. Spreekt een beeld je niet aan, dan identificeer je je daar ook niet mee.  Jammer voor de politiek als het gewenste effect uitblijft. Amusant is het wel.

Lees ook:

  1. Over wet DBA en de winterschilder
  2. Wat werkt beter? Pre-suasion of Story?
  3. Je houdt jezelf voor de gek!

Nicole Mommertz is communicatiespecialist Marcom, Klantcom & Social Media